Wij bieden een nieuwe behandeling

Depressie is een veel voorkomende psychiatrische aandoening, die vaak een wisselend en onvoorspelbaar verloop kent. Het is een stoornis die mensen van alle leeftijden kan treffen, van jong tot zeer oud. Soms is het natuurlijk beloop gunstig en treedt spontaan herstel op. Vaak is psychotherapie en/of het voorschrijven van een antidepressivum een succesvolle interventie.

Bij psychotherapie gaat het eerst en vooral over cognitieve gedragstherapie (CGT), de meest gebruikte antidepressiva zijn de zogenaamde SSRI’s: selectieve serotonine heropnameremmers, zoals fluoxetine (Prozac) en paroxetine (Seroxat). Toch is er een grote groep mensen, die nooit geheel herstelt van de depressieve stoornis, en waarbij de ingezette behandelingen niet het gewenste effect hebben. Met soms een suïcide als gevolg: depressie wordt beschouwd als de belangrijkste oorzaak van de bijna 2000 zelfdodingen die er jaarlijks in Nederland plaatsvinden. En het is steeds vaker een reden voor euthanasie.

Er zijn diverse verklaringen voor het feit dat depressieve klachten niet overgaan. Allereerst moet altijd rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de diagnose niet klopt. Er kunnen bijvoorbeeld ernstige trauma’s op de achtergrond spelen, die de sombere stemming verklaren en onderhouden. Of er is sprake van zogenaamde comorbiditeit, zoals een alcoholverslaving. Is de diagnose onbetwistbaar, en slaat de ingezette behandeling toch niet aan, dan spreekt men over therapieresistentie. Er zijn richtlijnen hoe hier mee om te gaan, waarbij vooral de medicamenteuze mogelijkheden stap voor stap staan beschreven, en uiteindelijk de electroconvulsietherapie (ECT, of ‘elektroshocks’) de laatste behandelmogelijkheid is.

Hoewel de omvang en ernst van depressie in de gehele wereld steeds meer aandacht krijgt, is er tegelijkertijd sprake van relatief weinig nieuwe behandelmethoden die worden ontwikkeld. De farmaceutische industrie investeert nog maar heel weinig in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen psychische klachten (psychofarmaca). Dit houdt ook verband met het lastige verklaringsmodel: de neurobiologie en de levensloop zijn niet goed van elkaar te onderscheiden als factoren die een depressie kunnen verklaren, het gaat steeds om een combinatie van aanleg en omstandigheden. Neurotransmitters als serotonine spelen ongetwijfeld een rol, maar de gedachte dat een ontregeling op neurotransmitter-niveau de belangrijkste verklaring is voor een psychiatrische stoornis is allang verlaten.

Al een halve eeuw geleden onderzocht de befaamde Leidse hoogleraar Bastiaans de mogelijkheden van andersoortige medicatie bij de behandeling van ernstige psychiatrische aandoeningen. Hij behandelde mensen met zware oorlogstrauma’s met LSD, dat vooral een reputatie had als recreatief genotsmiddel (in hedendaagse termen: een partydrug) Het therapeutisch gebruik van middelen die eerst en vooral het imago van ‘drugs’ met zich dragen is nooit verdwenen uit de geneeskunde in het algemeen en de psychiatrie in het bijzonder. Cannabis is in toenemende mate populair als behandeloptie voor mensen met chronische pijn en/of slaapproblemen. Maar ook nieuwere partydrugs als MDMA worden onderzocht op hun potentie als medicamenteuze behandeling van psychische stoornissen. Niet zelden zijn het ook geneesmiddelen uit de anesthesie die potentie lijken te hebben als psychiatrische medicatie.

Het bekendste voorbeeld is ketamine, een middel dat al decennia bestaat en nog steeds veel wordt gebruikt door anesthesisten om pijn te bestrijden. Er zijn inmiddels ook duidelijke aanwijzingen dat ketamine antidepressieve effecten kan hebben, en er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar verschillende toedieningsvormen.
De hoogste bloedspiegel bereik je met behulp van een intraveneuze toediening, en het is een reëler mogelijkheid dat de ketamine-infusies in de behandeling van depressie een plaats zullen gaan krijgen voor het inzetten van ECT. Ketamine-infusies zijn veel minder ingrijpend dan elektroshocks en ze hebben aanmerkelijk minder bijwerkingen (met name het geheugenverlies na ECT is een serieus probleem)

Bij ECC bieden we de mogelijkheid om depressieve klachten onafhankelijk te laten beoordelen, en de optie van behandeling met ketamine serieus te onderzoeken. Dat doen we door middel van een intake met een ervaren psychiater en het verrichten van aanvullende onderzoeken, het objectiveren van de klachten en alles wat verder nodig is. De infusies worden gegeven door ervaren anesthesisten. De evaluatie van de effecten gebeurt met dezelfde psychiater die u bij aanvang heeft gesproken.

Ketamine infusietherapie

Ketamine is een nieuwe innovatieve behandeling voor een therapieresistente depressie. In de afgelopen 15 jaar is in klinische studies aangetoond, dat een enkelvoudige ketamine infusie, een snel antidepressief effect heeft bij patiënten met therapieresistente depressie, dat is een depressie die niet goed op ten minste 2 of 3 antidepressiva heeft gereageerd

Ketamine infusietherapie is nog geen officieel geregistreerde behandeling en derhalve is het gebruik ervan “off label”, ook is er over de bijwer­kingen op lange termijn nog veel onbekend. Dit is de reden dat we voorzichtig omgaan met deze behandelingen.

Bij Excellent Care Clinics komen alleen mensen in aanmerking voor ketamine infusietherapie die een therapieresistente depressie hebben, dat wil zeggen; een depressie die niet goed reageert op reguliere behandelingen. De patiënt moet daar­om over een verwijzing van de huisarts, bedrijfs­arts of de psychiater beschikken, waarin dit staat beschreven.

De respons op de behandeling wisselt enorm. Bijvoorbeeld heeft 70% van de behandelde patiënten na een eenmalig kort ketamineinfuus een respons van een dag en bij 30% duurt de respons drie dagen. In sommige gevallen is het effect veel langer: zelfs tot vier maanden. De meerderheid van de patiënten valt terug binnen twee weken na een eenmalige behandeling. Bij een serie behandelingen is het effect bestendiger en moet de behandeling periodiek herhaald wor­den, echter vaak met een steeds groter wordend interval.

Behandeling

Therapieresistente depressie kan lijden tot (blijvende) arbeidsongeschiktheid. Vaak heeft de patiënt/cliënt al geruime tijd psychotherapie gevolgd en verschillende soorten antidepressiva uitgeprobeerd. Tot frustratie van patiënt/cliënt, sociaal netwerk, zorgverleners en werkgever heeft dit niet tot een merkbaar resultaat geleid en is men op een doodlopende weg beland. Terugkeer op de werkvloer lijkt door afwezigheid van verdere reguliere behandelopties een onmo­gelijkheid te zijn geworden.

Een behandeling met een Ketamine infusie­therapie zou in deze situatie nog een uitkomst kunnen bieden. Deze innovatieve therapie heeft in diverse internationale studies haar werkzaam­heid op therapieresistente depressies voldoende aangetoond om het veilig en effectief te kunnen toepassen, mits gegeven door een anesthesiolo­gisch team en onder controle van een psychiater/psycholoog.

Wanneer een bedrijfsarts de indicatie stelt om de patiënt/cliënt te verwijzen naar Excellent Care Clinics voor een ketaminebehandeling, dan dient dit in samenspraak te gaan met de behandelend psychiater of psycholoog van patiënt/cliënt. De ketamine behandeling in ECC is een samenwer­king tussen bedrijfsarts, psychiater/psycholoog, anesthesioloog en de patiënt/cliënt. Voorafgaand aan de behandeling wordt de psychische ge­steldheid van patiënt/cliënt als uitgangssituatie vastgelegd en na de behandeling wordt door de behandelend psychiater/psycholoog beoordeeld wat het effect van de behandeling is. Beoordeling vindt ook plaats met behulp van vragenlijsten.

Vanzelfsprekend moet patiënt/cliënt akkoord zijn met de ketamine behandeling en voor aanvang van de behandeling vragen wij patiënt/cliënt om een informed consentformulier te ondertekenen, waarmee hij/zij aangeeft goed geïnformeerd te zijn over de aard van de behandeling, de bijwer­kingen, de ‘off label status” van de behandeling en instemt met de behandeling zelf.

Wat houdt de ketamine infusietherapie in?

Voordat een behandeling kan plaatsvinden, wordt de patiënt gezien door zijn/haar psychiater/ psycholoog om een uitgangssituatie van de depressie vast te stellen. Hierdoor kunnen we de respons van de behandeling beter beoordelen. De eerste behandeling bestaat uit 2 lange ketamine-infusies met een interval van een week.

Waar vindt de behandeling plaats?

Velsen-Noord
Hilversum

Is het een goedgekeurde behandeling?

Ketamine is geen erkende behandeling voor depressie. Het wordt gebruikt bij therapieresistente depressie als ‘off-label’ behandeling. Het middel is goedgekeurd als verdovingsmiddel en voor pijnbestrijding.

Een verwijzing

Om een afspraak te kunnen maken, dient de bedrijfsarts (of psychiater) een verwijzing te sturen naar Excellent Care Clinics. Deze verwijzing moet informatie bevatten over:

  • de lichamelijke en geestelijke gezondheid van patiënt/cliënt
  • vorige en huidige behandelingen van patiënt/cliënt
  • eventueel kopieën van alle correspondentie over de geestelijke gezondheid van patiënt/cliënt

Intake

Voorafgaand aan de behandeling wordt tijdens een poliklinische afspraak beoordeeld of de patiënt/cliënt geschikt is voor een behandeling. Tijdens een gesprek praten we met hem/haar over de depressie en over de verwachtingen t.a.v. de behandeling. Tevens nemen we de bloeddruk op en zullen we het gewicht opmeten.

Inclusiecriteria

  • patiënt/cliënt lijdt momenteel aan een depressie
  • patiënt/cliënt heeft gedurende minimaal zes weken lang ten minste twee verschillende soorten antidepressiva geprobeerd in een adequate dosering.
  • patiënt/cliënt heeft ten minste één type psychologische behandeling geprobeerd
  • patiënt/cliënt is door de bedrijfsarts of psychiater verwezen
  • patiënt/cliënt kan veilig reizen voor behandel- en beoordelingsafspraken
  • patiënt/cliënt is bereid en in staat om regelmatig online vragenlijsten in te vullen, of patiënt/cliënt heeft iemand die hem/haar hierbij kan helpen indien nodig
  • patiënt/cliënt begrijpt de aard en het doel van de behandeling, de voordelen en mogelijke bijwerkingen.

Tarieven

De behandeling bestaat uit diverse gesprekken met de psychiater en drie ketamine infusies die allen in dagbehandeling worden gegeven. De kosten hiervan bedragen in totaal € 5.000.
Hiervoor ontvangt u voorafgaand aan ieder infuus een nota die moet worden betaald voordat de behandeling plaatsvindt. De hoogte van iedere nota bedraagt € 1.666,66 (één derde deel van het totaal).

De eindnota van € 5000,- kunt u vervolgens zelf indienen bij uw zorgverzekeraar. Afhankelijk hoe u bent verzekerd en welke polis u heeft zal uw zorgverzekeraar het bedrag, een deel of niets vergoeden.

Contact opnemen